ارائه مدل تبیین بی‌تفاوتی سازمانی کارکنان بر اساس سرمایه روانشناختی با نقش میانجی سرمایه اجتماعی (مطالعه موردی پالایشگاه‌های گاز ایران)

چکیده

بی‌تفاوتی سازمانی یکی از مهم‌ترین چالش‌های رفتاری در سازمان‌های امروزی است که می‌تواند موجب کاهش انگیزش، مشارکت، تعهد سازمانی و بهره‌وری کارکنان شود. ازاین‌رو، شناسایی عوامل مؤثر بر کاهش این پدیده از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. پژوهش حاضر با هدف تبیین بی‌تفاوتی سازمانی کارکنان بر اساس سرمایه روانشناختی با نقش میانجی سرمایه اجتماعی در پالایشگاه‌های گاز ایران انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ همبستگی بوده و با استفاده از رویکرد مدل‌یابی معادلات ساختاری انجام شده است. جامعه آماری پژوهش را کارکنان پالایشگاه‌های گاز ایران تشکیل داده‌اند که از میان آنان 234 نفر به‌عنوان نمونه آماری مورد مطالعه قرار گرفتند. داده‌های پژوهش از طریق پرسشنامه‌های استاندارد سرمایه روانشناختی، سرمایه اجتماعی و بی‌تفاوتی سازمانی گردآوری و با استفاده از نرم‌افزار SmartPLS تحلیل شدند. نتایج پژوهش نشان داد که سرمایه روانشناختی تأثیر مثبت و معناداری بر سرمایه اجتماعی دارد و سرمایه اجتماعی نیز تأثیر منفی و معناداری بر بی‌تفاوتی سازمانی کارکنان دارد. همچنین نتایج آزمون میانجی‌گری بیانگر آن بود که سرمایه اجتماعی در رابطه میان سرمایه روانشناختی و بی‌تفاوتی سازمانی نقش میانجی کامل ایفا می‌کند. به بیان دیگر، سرمایه روانشناختی از طریق تقویت سرمایه اجتماعی می‌تواند زمینه کاهش بی‌تفاوتی سازمانی کارکنان را فراهم سازد. یافته‌های پژوهش بر اهمیت توسعه همزمان ظرفیت‌های روانشناختی و روابط اجتماعی در محیط‌های کاری تأکید داشته و می‌تواند راهنمایی مؤثر برای مدیران منابع انسانی صنعت گاز در راستای کاهش بی‌تفاوتی سازمانی و ارتقای اثربخشی منابع انسانی باشد