سنجش اثرگذاری رفتارهای فرانقش سازمانی کارکنان بر چابک سازی سرمایه انسانی

چکیده

رفتارهای فرانقش، اشاره به رفتارهایی دارد که کارکنان یک سازمان علاوه بر وظایف رسمی مورد انتظار از خود نشان میدهند و برای تقویت آنها از طریق سیستم پاداش رسمی سازمان اقدامی صورت نمی گیرد. برای مثال، رفتارهای نوع دوستی و خیرخواهانه برای همکاران سازمان، تحمل سختی ها و مشکلات سازمانی بدون ابراز ناراحتی، وظیفه شناسی، فضیلت مدنی و مشارکت داوطلبانه در فعالیت های سازمانی از جمله این رفتارهاستاز آن جا که تغییرات محیطی بر بسیاری از وجوه سازمان اثر گذاشته، سازمان‌ها باید با استفاده از راهکارهای مناسب خود را به صورت پویا با تغییرات محیطی وفق دهند تا قادر به بقای خود شوند. یکی از بهترین روش ها برای مقابله با تغییرات محیطی، هدایت سازمان به سمت چابک بودن می باشد. در این میان مفهوم تاب آور مفهوم جدیدی است که به معنای توانایی مقابله با شرایط دشوار و پاسخ انعطاف پذیر به فشارهای روزانه است. در سازمان‌های چابک با توجه به انعطاف‌پذیری و قدرت بالای پاسخگویی، نیروی انسانی خلاق اهمیت ویژه ای دارند. در این سازمان‌ها شناسایی موفق مبانی رقابت (سرعت، انعطاف‌پذیری، نوآوری، کیفیت و سودآوری)، انسجام منابع و تغییرات سریع بوسیله فراهم کردن محصولات و خدمات مشتری پسند اهمیت دارد. شکل گیری مفهوم چابکی در مدیریت منابع انسانی یک پارادایم جدیدی است که در حال تکامل می باشد. چابکی مستلزم آمادگی دایمی و همیشگی جهت رویارویی با تغییرات سطحی و بنیادی است که از طریق یادگیری به دنبال افزایش سودآوری می باشد؛ بنابراین با توجه به ماهیت و اساس چابکی، مفهوم چابکی در منابع انسانی عبارت است از آمادگی دانشی کارکنان برای تغییرات بنیادی در فرآیندها، ساختار، فرهنگ که موجب رضایت مشتریان داخلی و خارجی گردد. آنچه در چابکی منابع انسانی حایز اهمیت است، یکپارچه سازی کلیه فرایندهای منابع انسانی می باشد وجود ساختارهای قابل انعطاف، کارکنان چند مهارتی، رفتارهای فرانقش سازمانی، اهمیت بخشیدن به برنامه توانمندسازی از بایسته های سازمان‌های چابک هستند و نهایتاً این ویژگی ها در سازمان‌های چابک باعث تاب‌آوری سازمانی می‌شود.