تأثیر شاخص های مالی بر محافظه کاری حسابداری: شواهدی از شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران

چکیده

هدف این پژوهش بررسی تأثیر شاخص‌های مالی بر محافظه‌کاری حسابداری شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران است. از منظر هدف، پژوهش حاضر کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-تحلیلی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۱ می‌باشد که پس از اعمال محدودیت‌های نمونه‌گیری با روش حذف سیستماتیک، ۱۰۸ شرکت به عنوان نمونه نهایی انتخاب شدند. برای آزمون فرضیه‌ها، از مدل رگرسیون چندمتغیره مبتنی بر داده‌های تابلویی با رویکرد اثرات ثابت استفاده گردید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که از میان پنج شاخص مالی اصلی (نقدینگی، اهرم مالی، رشد فروش، بازده دارایی‌ها و جریان نقد عملیاتی) و سه متغیر کنترلی (اندازه شرکت، سودآوری و رشد شرکت)، تنها اهرم مالی تأثیر مثبت و معنادار و سودآوری تأثیر منفی و معنادار بر محافظه‌کاری حسابداری دارند. سایر متغیرها تأثیر معناداری بر محافظه‌کاری نشان ندادند. ضریب تعیین مدل (۰.۲۴۸) نشان می‌دهد متغیرهای مستقل حدود ۲۵ درصد از تغییرات محافظه‌کاری را تبیین می‌کنند. نتایج این پژوهش با تئوری قراردادهای بدهی همسو بوده و نشان می‌دهد که در بازارهای نوظهور با سطوح بالای عدم قطعیت اقتصادی، اهرم مالی مهم‌ترین محرک قراردادی محافظه‌کاری و سودآوری مهم‌ترین عامل کاهش‌دهنده آن است. این یافته‌ها می‌تواند بینش‌های ارزشمندی برای سرمایه‌گذاران، اعتباردهندگان و تدوین‌کنندگان استانداردهای حسابداری در بازارهای نوظهور فراهم آورد.