بازارهای دارایی و کارایی حقیقی تسهیلات اعطایی شبکه بانکی: کاربردی از رویکرد معادلات همزمان

چکیده

در پژوهش حاضر به بررسی تأثیر نرخ ارز، شاخص سهام و درآمدهای نفتی بر کارایی تسهیلات اعطایی توسط شبکه بانکی در دوره زمانی 1401:2-1384:1 به صورت فصلی با استفاده از الگوی حداقل مربعات سه مرحله­ای پرداخته شده است. نتایج نشان می­دهد کارایی تسهیلات اعطایی توسط شبکه بانکی در تحریک بخش حقیقی اقتصاد کشور روند نزولی داشته است و این کاهش در دوران تحریم بیش‌تر نیز بوده است؛ همچنین بر اساس نتایج، افزایش نرخ ارز تأثیر منفی و معنادار و افزایش درآمدهای نفتی تأثیر مثبت و معنادار بر کارایی تسهیلات اعطایی داشته است. از سوی دیگر بهبود در کارایی تسهیلات اعطایی و شاخص سهام با وقفه می­توانند منجر به کاهش نرخ ارز در کشور شوند؛ همچنین بهبود کارایی تسهیلات و نرخ ارز نیز با وقفه تأثیر مثبت و معنادار بر شاخص سهام در کشور دارند؛ بنابراین نقش صندوق ذخیره ارزی در کوتاه­مدت در کشور بسیار حائز اهمیت می­باشد که می­تواند عاملی در جهت کنترل نرخ ارز در کشور باشد و مانع از انتقال آثار آن به کارایی تسهیلات و همچنین سایر بازارهای موازی شود. از سوی دیگر بایستی بندرت وابستگی اقتصاد کشور به درآمدهای نفتی کم‌تر شود تا در صورت تغییر در آن اقتصاد کشور و بازارهای دارایی با مشکل مواجه نشوند که تغییرات آن­ها کارایی تسهیلات شبکه بانکی را نیز متأثر می­سازد.