کاربست مصالح نوین و فناوری‌های پایدار در پروژه‌های عمرانی شهری

چکیده

تحولات سریع در حوزه فناوری ساخت‌وساز و توسعه رویکردهای پایداری زیست‌محیطی، سبب شده است که کاربست مصالح نوین و فناوری‌های پایدار در پروژه‌های عمرانی شهری به یکی از ارکان اصلی توسعه شهری مدرن تبدیل شود. در دهه‌های اخیر، چالش‌هایی همچون افزایش جمعیت شهری، محدودیت منابع طبیعی، تغییرات اقلیمی و هزینه‌های بالای نگهداری زیرساخت‌ها، مدیران شهری را به سوی استفاده از فناوری‌های نوین ساخت، مواد کم‌کربن و سامانه‌های هوشمند هدایت کرده است (UN-Habitat, 2022). استفاده از مصالحی مانند بتن‌های سبز، فولاد بازیافتی، مصالح نانویی و سامانه‌های انرژی‌بر پایدار، نه‌تنها باعث کاهش مصرف انرژی و هزینه‌های اجرایی می‌شود، بلکه اثرات زیست‌محیطی پروژه‌های عمرانی را نیز به حداقل می‌رساند (Kibert, 2016). در ایران نیز طی سال‌های اخیر، توجه به رویکرد ساختمان سبز و مصالح نوین در پروژه‌های شهری افزایش یافته است، اما همچنان با چالش‌هایی از قبیل فقدان استانداردهای بومی، نبود مشوق‌های مالی و کمبود آگاهی در سطوح مدیریتی مواجه است (یزدانی، ۱۴۰۰). ازاین‌رو، این مقاله با هدف بررسی نقش مصالح نوین و فناوری‌های پایدار در بهبود عملکرد پروژه‌های عمرانی شهری تدوین شده و تلاش دارد ضمن مرور پیشینه علمی موضوع، ابعاد فنی، زیست‌محیطی و اقتصادی این فناوری‌ها را تحلیل کند و در پایان، راهکارهایی برای توسعه کاربست آن‌ها در نظام مدیریت شهری ایران ارائه دهد.