تاثیر سوگیری زیان گریزی و رفتار توده وار بر تصمیمات سرمایه گذاری در بورس اوراق بهادار تهران با نقش میانجی ترس از دست دادن فرصت

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سوگیری زیان‌گریزی و رفتار توده‌وار بر تصمیمات سرمایه‌گذاری در بورس اوراق بهادار تهران با نقش میانجی ترس از دست دادن فرصت انجام شد. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل کلیه سرمایه‌گذاران حقیقی بورس اوراق بهادار تهران بود که حداقل یک‌بار اقدام به خرید یا فروش سهام کرده بودند و با استفاده از روش نمونه‌گیری غیراحتمالی در دسترس، تعداد 396 پرسشنامه جمع‌آوری گردید. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه استاندارد نگوئن و همکاران (2025) بود که روایی آن از طریق روایی صوری و سازه و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ بالاتر از 0.7 تأیید شد. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و مدل معادلات ساختاری در نرم‌افزارهای SPSS و Smart PLS تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که سوگیری زیان‌گریزی و رفتار توده‌وار از طریق ترس از دست دادن فرصت بر تصمیمات سرمایه‌گذاری تأثیر منفی و معنادار دارند. همچنین تأثیر مستقیم زیان‌گریزی، رفتار توده‌وار و ترس از دست دادن فرصت بر تصمیمات سرمایه‌گذاری منفی و معنادار بود. علاوه بر این، زیان‌گریزی و رفتار توده‌وار بر ترس از دست دادن فرصت تأثیر مثبت و معنادار داشتند، که نشان می‌دهد این سوگیری‌های رفتاری از طریق تشدید ترس از جا ماندن از فرصت‌ها، کیفیت تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران را کاهش می‌دهند.