ارزیابی رفتار نامتقارن اقلام سرمایه در گردش در پاسخ به تغییرات مخارج سرمایه‌ای و عملیاتی: شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران

چکیده

مدیریت بهینه سرمایه در گردش و توازن آن با مخارج شرکت، از ارکان اصلی پایداری مالی و پیشگیری از درماندگی اقتصادی در اتمسفر تورمی بازار ایران است. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر انواع مخارج شرکت (شامل مخارج سرمایه‌ای، عملیاتی و تأمین مالی) بر اقلام تفکیکی سرمایه در گردش با تمرکز بر دو سنجه ساختاری مانده خالص نقدینگی و سرمایه در گردش مورد نیاز  است. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۱۳ شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در بازه زمانی 1400 تا 1404 است که با استفاده از الگوی رگرسیون داده‌های ترکیبی  و روش اثرات ثابت مورد آزمون قرار گرفته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رابطه معکوس و معنی‌داری بین مخارج سرمایه‌ای و عملیاتی شرکت با مانده خالص نقدینگی وجود دارد؛ به طوری که افزایش مخارج، سبب انقباض شدید نقدینگی در دسترس می‌گردد. همچنین، نتایج حاکی از آن است که مخارج شرکت پتانسیل پیش‌بینی تغییرات سرمایه در گردش مورد نیاز  را دارا است، اما این تأثیر تحت شرایط ساختار سرمایه و هزینه‌های مالی شرکت‌ها دچار نوسان می‌شود. اصالت و نوآوری این تحقیق در بکارگیری همزمان دو الگوی پیشرفته ارزش‌گذاری نقدینگی  به جای معیارهای سنتی حسابداری است که ابزاری نوین برای مدیریت ریسک نقدینگی در اختیار مدیران مالی قرار می‌دهد.