تحلیل روابط علّی و معلولی شاخصه‌های مؤثر بر حسابداری مدیریت در راستای توسعه پایدار با بهره‌گیری از رویکرد دیمتل

چکیده

هدف این پژوهش شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر حسابداری مدیریت برای توسعه پایدار با استفاده از تکنیک دیمتل بود. این پژوهش از نوع کاربردی و توصیفی-پیمایشی بوده و به‌صورت مقطعی در سال 1404 انجام شد. جامعه آماری شامل اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های مادر و حسابداران رسمی ایران بود که 18 نفر از آنان به‌صورت هدفمند و غیراحتمالی برای تکمیل پرسشنامه دیمتل انتخاب شدند. ابتدا از طریق مرور ادبیات و نظرسنجی از خبرگان، 11 شاخص اصلی از میان 17 شاخص اولیه شناسایی شد، شامل: تغییرات ساختاری، فرهنگ سازمانی، رعایت سیاست‌ها و قوانین، اخلاق در حسابداری، افشای مسئولیت اجتماعی، مشوق‌های محیطی، ویژگی‌های شرکت، تحولات تکنولوژیکی، صرفه اقتصادی، فشارهای محیطی، و الزامات محیطی. با تحلیل دیمتل، مشخص شد که شاخص‌های «مشوق‌های محیطی»، «صرفه اقتصادی» و «الزامات محیطی» بیشترین تأثیرگذاری را بر سایر شاخص‌ها دارند، در حالی که «مشوق‌های محیطی»، «فشارهای محیطی» و «الزامات محیطی» بیشترین تأثیرپذیری را نشان دادند. شاخص‌های «مشوق‌های محیطی» و «الزامات محیطی» بالاترین تعامل (تأثیرگذاری و تأثیرپذیری) را داشتند. در نهایت، رتبه‌بندی نهایی نشان داد که «صرفه اقتصادی»، «الزامات محیطی» و «تغییرات ساختاری» به ترتیب در رتبه‌های اول تا سوم مهم‌ترین عوامل مؤثر بر حسابداری مدیریت برای توسعه پایدار قرار دارند، در حالی که «افشای مسئولیت اجتماعی» کمترین اهمیت را با رتبه یازدهم داراست. این یافته‌ها برای سیاست‌گذاری در راستای توسعه پایدار و بهبود سیستم‌های حسابداری مدیریت ارزش کاربردی دارند.