تاثیر هوش مصنوعی بر شاخص های گزارشگری پایداری شرکت ها

چکیده

گزارشگری غیرمالی در سال‌های اخیر به‌عنوان ابزاری برای افشای عملکرد شرکت‌ها در ابعاد اجتماعی، زیست‌محیطی و حکمرانی گسترش یافته است. فشارهای فزاینده ذینفعان، نهادهای نظارتی و جامعه جهانی، شرکت‌ها را از حوزه انحصاری گزارشگری مالی فراتر کشانده و به سمت شفافیت گسترده‌تر در ابعاد اجتماعی، زیست‌محیطی و حکمرانی سوق داده است. در این راستا، گزارشگری غیر مالی به عنوان  یک ابزار کلیدی برای افشای عملکرد شرکت‌ها در قبال مسئولیت‌های اجتماعی و زیست‌محیطی، جایگاهی محوری در ادبیات مدیریت و حسابداری پیدا کرده است .

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر هوش مصنوعی بر شاخص‌های ESG انجام شد. روش پژوهش از نوع کمّی، توصیفی-تحلیلی و کاربردی بود و داده‌های مورد نیاز از 132 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران در دوره زمانی 1399 تا 1403 جمع‌آوری گردید. شاخص‌های هوش مصنوعی و ابعاد ESG با استفاده از تحلیل محتوای گزارش‌ها و پردازش زبان طبیعی استخراج شدند. داده‌ها با روش‌های پانل دیتا و مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) در نرم‌افزارهای Stata و Python تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که هوش مصنوعی تأثیر مثبت و معناداری بر گزارش‌دهی ESG دارد β = 0.312، p < 0.001 .بیشترین اثر در بعد حکمرانی (G) مشاهده شد که نشان‌دهنده حساسیت این حوزه به فناوری‌های شفافیت‌محور در محیط‌های نهادی مانند ایران است.